Een hele leuke site over IJsland, waar veel op staat is:
vrijdag, april 18, 2008
zondag, januari 27, 2008
Horace over IJsland
Horace was laatst op IJsland voor LINK.
Hij vertelde het volgende over IJsland : .....................
Hij vertelde het volgende over IJsland : .....................
donderdag, januari 10, 2008
Lezingen Ruud Schaafsma
Hallo allemaal !
Bij Kniphorst Boekverkopers in de Hoogstraat, Wageningen heb ik afgelopen week een tentoonstelling ingericht n.a.v. mijn boek ‘Struinen op IJsland’.
De etalage, een vitrinekast met lavastenen + tekst en grote foto’s door de hele winkel. Leuk om eens te gaan kijken.
De winkel is t/m 19 januari op IJsland ingericht. Daarna verhuist de tentoonstelling naar boekhandel Jansen & de Feijter in Velp. Ook hier een dialezing, op 5 februari.
Struinen op IJsland
Deze tentoonstelling heb ik gemaakt bij het uitkomen van mijn boek ‘Struinen op IJsland’.
De foto’s geven een beeld van het ongerepte landschap en de indrukwekkende IJslandse natuur.
Voor degenen die wat meer willen zien en horen over IJsland: op 24 januari a.s. geef ik een dialezing in de bibliotheek van Renkum, Europalaan. Aanvang 19.30 uur.
Ruud Schaafsma
Bij Kniphorst Boekverkopers in de Hoogstraat, Wageningen heb ik afgelopen week een tentoonstelling ingericht n.a.v. mijn boek ‘Struinen op IJsland’.
De etalage, een vitrinekast met lavastenen + tekst en grote foto’s door de hele winkel. Leuk om eens te gaan kijken.
De winkel is t/m 19 januari op IJsland ingericht. Daarna verhuist de tentoonstelling naar boekhandel Jansen & de Feijter in Velp. Ook hier een dialezing, op 5 februari.
Struinen op IJsland
Deze tentoonstelling heb ik gemaakt bij het uitkomen van mijn boek ‘Struinen op IJsland’.
De foto’s geven een beeld van het ongerepte landschap en de indrukwekkende IJslandse natuur.
Voor degenen die wat meer willen zien en horen over IJsland: op 24 januari a.s. geef ik een dialezing in de bibliotheek van Renkum, Europalaan. Aanvang 19.30 uur.
Ruud Schaafsma
zondag, december 23, 2007
Kerstgroeten uit IJsland
Kær kveðja - Best regards -Mit freundlichen Grüßen
www.skogasafn.is
Best wishes for a lovely holiday
www.mountainguide.is
woensdag, december 05, 2007
1 december
Per 1 december ben ik dan officieel werkzaam op het kantoor van Askja-reizen in Arnhem.
Maandag 3 december ben ik dan echt begonnen!
Mijn eigen bureau, computer en telefoon!
Mijn eigen werkplek voor IJsland!
Ria de Vries-Hulshof
Askja-Reizen
v. Lawick v.Pabststraat 66,
6814 HK Arnhem
Nederland
T: +31 (0)26 352 93 90
F: +31 (0)26 352 93 91
Email: rdevries@askja.nl
Maandag 3 december ben ik dan echt begonnen!
Mijn eigen bureau, computer en telefoon!
Mijn eigen werkplek voor IJsland!
Ria de Vries-Hulshof
Askja-Reizen
v. Lawick v.Pabststraat 66,
6814 HK Arnhem
Nederland
T: +31 (0)26 352 93 90
F: +31 (0)26 352 93 91
Email: rdevries@askja.nl
maandag, november 26, 2007
Nieuwe folder Askja
Vrijdagochtend heb ik bij Askja gewerkt.
Er was vanalles te doen.
De nieuwe folders werden bezorgd.
Het waren er weer heel wat.
Mooie kleuren...daar was iedereen het over eens!
Bijzonder om de nieuwe folders te bekijken...
Er zijn nu verschillende folders.
- IJsland, Groenland, Spitsbergen
- Canada, Alaska
- Camperreizen
- Australie, Nieuw Zeeland
- Antartica, Chili, Argentinie
Er was vanalles te doen.
De nieuwe folders werden bezorgd.
Het waren er weer heel wat.
Mooie kleuren...daar was iedereen het over eens!
Bijzonder om de nieuwe folders te bekijken...
Er zijn nu verschillende folders.
- IJsland, Groenland, Spitsbergen
- Canada, Alaska
- Camperreizen
- Australie, Nieuw Zeeland
- Antartica, Chili, Argentinie
zondag, november 18, 2007
zondag, oktober 28, 2007
IJslanders op glad ijs...
Op glad ijs door de eeuwen heen
Auteur: þorgeir Gudlaugsson.
Vikingenpaarden op scherpe spikes
Dat IJslanders hun paarden op bevroren ondergrond rijden kent waarschijnlijk een net zo lange geschiedenis als het volk zelf. Vondsten in grafheuvels uit de 9e en de 10e eeuw laten zien dat de vikingenpaarden vaak van scherpe ijzeren spikes waren voorzien om beter grip op de gladde ondergrond te krijgen. Toen het gebruik van hoefijzers in noordelijk Europa in de 11e eeuw algemeen bekend werd deed deze innovatie ook zijn intreden op IJsland. Zo vermeldt de IJslandse saga Heiðarvígasaga, geschreven rond 1200, dat paarden beslagen waren. Verschillende bronnen uit de late Middeleeuwen laten ook zien dat buitenlandse koopliederen hoefijzers naar IJsland brachten. In deze tijd werden de ijzers vastgemaakt met de zogenoemde “paardenschoenspijkers”, de voorlopers van de huidige hoefnagels, die pas in de 19e eeuw op IJsland geïntroduceerd werden. De oude spijkers hadden dikke koppen die ver uit de ijzers staken en goed grip op gladde ondergronden gaven. De hoefijzers werden ook gesmeed met vaste kalkoenen en uit bronnen mag duidelijk zijn dat men onderscheid maakte tussen zomer- en winterbeslag. In een inventarisregister van het bisdom Skálholt uit 1548 wordt bijvoorbeeld vermeld dat het ambt toen gladde ijzers voor twaalf paarden en kalkoenenijzers voor tien paarden bezat.
Praktisch en bevorderend
Tot in de 20e eeuw waren paarden het belangrijkste vervoersmiddel op IJsland. In de winter werd over bevroren meren en rivier gereden en in de oude annalen, zoals de Mælifellsannáll uit 1692, is te lezen dat tijdens strenge vorstperioden zelfs van het vaste land over bevroren fjorden naar ver gelegen eilanden werd gereden. Het rijden op ijs was niet alleen een bittere noodzaak, de vlakke ijsvloer van een bevroren meer bood namelijk vaak de ideale ondergrond om de paarden te laten spetteren. De IJslandse saga Fljótsdælasaga, die rond 1600 werd geschreven, is de oudst bekende bron waar het woord tölt in voorkomt. Daar wordt in het 13e hoofdstuk verteld hoe Spak-Bessi Össurarson achter de zonen van Droplaug reed: “Nollur gaat nu terug naar zijn boerderij maar Bessi en zijn volgelingen rijden in een vlotte tölt weg over het ijs.” De oorsprong van het woord tölt is overigens niet zeker. Er zijn kenners die menen dat het woord iets te maken heeft met het werkwoord telja (tellen) terwijl anderen een verband zien met het uit het volkslatijn afkomstige tolutarius, dat in de Middeleeuwen werd gebruikt voor de laterale gang bij paarden in Scandinavië. Het rijden op ijs had overigens niet alleen praktische voordelen, zoals het inkorten van reisafstanden, het werd ook als bevorderlijk voor de ontwikkeling van een rijpaard gezien. In het boek van Eggert Ólafsson en Bjarni Pálsson, over hun reis door IJsland in 1752-1757, is veel te vinden over de paarden van vroeger en daar beweren de schrijvers zelfs dat de beste rijpaarden degene zijn die op het vlakke ijs getraind worden.
Wedstrijden op natuurijs
Formele wedstrijden met IJslanders kennen we vanaf de late 19e eeuw toen de eerste paardenrennen werden georganiseerd. Meer dan vijftig jaar lang werden deze rennen, zowel in galop als telgang gehouden, de enige vorm van paardensport die men op IJsland beoefende. Rond 1950 ontwikkelde zich de gæðingakeppni, een wedstrijdvorm waarbij de rijeigenschappen centraal staan. De huidige sportproeven, die hun bakermat in Duitsland hebben, kennen we niet langer dan uit de vroege zeventiger jaren. Wedstrijden op ijs hebben een nog kortere geschiedenis want de eerste ijsevenementen werden pas vroeg in de jaren tachtig gehouden. De locatie van een van de eerste wedstrijden was het natuurijs van het ondiepe meertje Rauðavatn, gelegen op een steenworp afstand van het stallencomplex van de rijvereniging Fákur, aan de rand van de IJslandse hoofdstad Reykjavík. Deze winterwedstrijden werden populair en andere rijverenigingen volgden snel met het organiseren van evenementen op nabijgelegen natuurijs. Tegenwoordig worden elke winter vele ijswedstrijden op IJsland gehouden waarbij Mývatn Open, gehouden op het gelijknamige meer in het noorden van IJsland, waarschijnlijk het meest ambitieus is.
In hun element
Het rijden van wedstrijden op natuurijs heeft wel zijn charme maar de organisatie is echter aan de wisselende weersomstandigheden onderheven. Daarom werden de eerste ijshallen op IJsland, gebouwd tegen het eind van de vorige eeuw, door ruiters met open armen ontvangen. Zo is de töltwedstrijd Ístölt, jaarlijks rond de Pasen in de ijshal van Reykjavík gehouden, nu al een traditie geworden. Ook in het buitenland, zoals in het Deense Århus, zijn töltwedstrijden in ijshallen razend populair en de overwinning wordt als een grote eer beschouwd. De ijshallen hebben echter één behoorlijke beperking en dat is de kleine oppervlakke van de ijsvloer. Hierdoor komen de IJslandse gangen, met al zijn kracht en expressie, slechts ten dele goed uit de verf en blijven de evenementen zich beperken tot slechts een wedstrijdonderdeel, de tölt. Maar men had de smaak al te pakken en in maart 2005 vond in Berlijn de eerste langebaan ijswedstrijd plaats. Op de uitgestrekte banen van het Horst-Dohm-Eisstadion werd naast de tölt ook om het eremetaal in de viergangen, vijfgangen en speedspaß gestreden. Hier bleken de IJslanders echt in hun allerbeste doen en leverden een ongekend spektakel met hun moed en snelheid. In 2006 stond de eerste Nederlandse langebaan ijswedstrijd op het programma en de plannen van stichting Horses On Ice werden uiterst enthousiast ontvangen. Ook ruiters uit het buitenland volgden de vorderingen van de wedstrijd in Haarlem op 11 maart met veel belangstelling en na een succesvolle afloop werd er volop gespeculeerd dat de langebaan wedstrijden op ijs de wedstrijdvorm van de toekomst gaat worden. Volgens vele kenners is de gladde ijsvloer ideaal voor de IJslandse paarden, nergens schijnen ze zo in hun element te zijn als op het vlakke ijs, hun gangen nergens zo explosief of hun bewegingen imposanter. Juist daarom wordt ook getracht het ras op het gladde ijs te promoten, met als doel een zinderende demonstratie te verzorgen tijdens de olympische winterspelen van Vancouver in 2010.
De foto´s werden door de IJslandse fotografe Anna Fjóla Gísladóttir genomen tijdens een ijswedstrijd op het meer Rauðavatn bij Reykjavík in januari 2004.
Meer ijsfoto's zijn te zien op: www.hestamyndir.com/myndir/istolt
Auteur: þorgeir Gudlaugsson.
Vikingenpaarden op scherpe spikes
Dat IJslanders hun paarden op bevroren ondergrond rijden kent waarschijnlijk een net zo lange geschiedenis als het volk zelf. Vondsten in grafheuvels uit de 9e en de 10e eeuw laten zien dat de vikingenpaarden vaak van scherpe ijzeren spikes waren voorzien om beter grip op de gladde ondergrond te krijgen. Toen het gebruik van hoefijzers in noordelijk Europa in de 11e eeuw algemeen bekend werd deed deze innovatie ook zijn intreden op IJsland. Zo vermeldt de IJslandse saga Heiðarvígasaga, geschreven rond 1200, dat paarden beslagen waren. Verschillende bronnen uit de late Middeleeuwen laten ook zien dat buitenlandse koopliederen hoefijzers naar IJsland brachten. In deze tijd werden de ijzers vastgemaakt met de zogenoemde “paardenschoenspijkers”, de voorlopers van de huidige hoefnagels, die pas in de 19e eeuw op IJsland geïntroduceerd werden. De oude spijkers hadden dikke koppen die ver uit de ijzers staken en goed grip op gladde ondergronden gaven. De hoefijzers werden ook gesmeed met vaste kalkoenen en uit bronnen mag duidelijk zijn dat men onderscheid maakte tussen zomer- en winterbeslag. In een inventarisregister van het bisdom Skálholt uit 1548 wordt bijvoorbeeld vermeld dat het ambt toen gladde ijzers voor twaalf paarden en kalkoenenijzers voor tien paarden bezat.
Praktisch en bevorderend
Tot in de 20e eeuw waren paarden het belangrijkste vervoersmiddel op IJsland. In de winter werd over bevroren meren en rivier gereden en in de oude annalen, zoals de Mælifellsannáll uit 1692, is te lezen dat tijdens strenge vorstperioden zelfs van het vaste land over bevroren fjorden naar ver gelegen eilanden werd gereden. Het rijden op ijs was niet alleen een bittere noodzaak, de vlakke ijsvloer van een bevroren meer bood namelijk vaak de ideale ondergrond om de paarden te laten spetteren. De IJslandse saga Fljótsdælasaga, die rond 1600 werd geschreven, is de oudst bekende bron waar het woord tölt in voorkomt. Daar wordt in het 13e hoofdstuk verteld hoe Spak-Bessi Össurarson achter de zonen van Droplaug reed: “Nollur gaat nu terug naar zijn boerderij maar Bessi en zijn volgelingen rijden in een vlotte tölt weg over het ijs.” De oorsprong van het woord tölt is overigens niet zeker. Er zijn kenners die menen dat het woord iets te maken heeft met het werkwoord telja (tellen) terwijl anderen een verband zien met het uit het volkslatijn afkomstige tolutarius, dat in de Middeleeuwen werd gebruikt voor de laterale gang bij paarden in Scandinavië. Het rijden op ijs had overigens niet alleen praktische voordelen, zoals het inkorten van reisafstanden, het werd ook als bevorderlijk voor de ontwikkeling van een rijpaard gezien. In het boek van Eggert Ólafsson en Bjarni Pálsson, over hun reis door IJsland in 1752-1757, is veel te vinden over de paarden van vroeger en daar beweren de schrijvers zelfs dat de beste rijpaarden degene zijn die op het vlakke ijs getraind worden.
Wedstrijden op natuurijs
Formele wedstrijden met IJslanders kennen we vanaf de late 19e eeuw toen de eerste paardenrennen werden georganiseerd. Meer dan vijftig jaar lang werden deze rennen, zowel in galop als telgang gehouden, de enige vorm van paardensport die men op IJsland beoefende. Rond 1950 ontwikkelde zich de gæðingakeppni, een wedstrijdvorm waarbij de rijeigenschappen centraal staan. De huidige sportproeven, die hun bakermat in Duitsland hebben, kennen we niet langer dan uit de vroege zeventiger jaren. Wedstrijden op ijs hebben een nog kortere geschiedenis want de eerste ijsevenementen werden pas vroeg in de jaren tachtig gehouden. De locatie van een van de eerste wedstrijden was het natuurijs van het ondiepe meertje Rauðavatn, gelegen op een steenworp afstand van het stallencomplex van de rijvereniging Fákur, aan de rand van de IJslandse hoofdstad Reykjavík. Deze winterwedstrijden werden populair en andere rijverenigingen volgden snel met het organiseren van evenementen op nabijgelegen natuurijs. Tegenwoordig worden elke winter vele ijswedstrijden op IJsland gehouden waarbij Mývatn Open, gehouden op het gelijknamige meer in het noorden van IJsland, waarschijnlijk het meest ambitieus is.
In hun element
Het rijden van wedstrijden op natuurijs heeft wel zijn charme maar de organisatie is echter aan de wisselende weersomstandigheden onderheven. Daarom werden de eerste ijshallen op IJsland, gebouwd tegen het eind van de vorige eeuw, door ruiters met open armen ontvangen. Zo is de töltwedstrijd Ístölt, jaarlijks rond de Pasen in de ijshal van Reykjavík gehouden, nu al een traditie geworden. Ook in het buitenland, zoals in het Deense Århus, zijn töltwedstrijden in ijshallen razend populair en de overwinning wordt als een grote eer beschouwd. De ijshallen hebben echter één behoorlijke beperking en dat is de kleine oppervlakke van de ijsvloer. Hierdoor komen de IJslandse gangen, met al zijn kracht en expressie, slechts ten dele goed uit de verf en blijven de evenementen zich beperken tot slechts een wedstrijdonderdeel, de tölt. Maar men had de smaak al te pakken en in maart 2005 vond in Berlijn de eerste langebaan ijswedstrijd plaats. Op de uitgestrekte banen van het Horst-Dohm-Eisstadion werd naast de tölt ook om het eremetaal in de viergangen, vijfgangen en speedspaß gestreden. Hier bleken de IJslanders echt in hun allerbeste doen en leverden een ongekend spektakel met hun moed en snelheid. In 2006 stond de eerste Nederlandse langebaan ijswedstrijd op het programma en de plannen van stichting Horses On Ice werden uiterst enthousiast ontvangen. Ook ruiters uit het buitenland volgden de vorderingen van de wedstrijd in Haarlem op 11 maart met veel belangstelling en na een succesvolle afloop werd er volop gespeculeerd dat de langebaan wedstrijden op ijs de wedstrijdvorm van de toekomst gaat worden. Volgens vele kenners is de gladde ijsvloer ideaal voor de IJslandse paarden, nergens schijnen ze zo in hun element te zijn als op het vlakke ijs, hun gangen nergens zo explosief of hun bewegingen imposanter. Juist daarom wordt ook getracht het ras op het gladde ijs te promoten, met als doel een zinderende demonstratie te verzorgen tijdens de olympische winterspelen van Vancouver in 2010.
De foto´s werden door de IJslandse fotografe Anna Fjóla Gísladóttir genomen tijdens een ijswedstrijd op het meer Rauðavatn bij Reykjavík in januari 2004.
Meer ijsfoto's zijn te zien op: www.hestamyndir.com/myndir/istolt
zaterdag, oktober 13, 2007
Fuglar
Er zijn vele vogels op IJsland.
Niet heel veel soorten,maar wel grote hoeveelheden.
't Is natuurlijk ook leuk om vogels die we uit Nederland kennen ook tegenkomen op IJsland zoals deze Svart pröstur (Turdus merula) of te wel onze vertrouwde Merel!
Niet heel veel soorten,maar wel grote hoeveelheden.
't Is natuurlijk ook leuk om vogels die we uit Nederland kennen ook tegenkomen op IJsland zoals deze Svart pröstur (Turdus merula) of te wel onze vertrouwde Merel!
Askja-reizen informatiedagen
Askja Reizen informatiedagen
Programma 28 oktober
Dia- en informatiedag Papendal Arnhem
10.30 Individuele reizen en groepsreizen naar IJsland in de komende winter
11.15 Spitsbergen 2008
12.00 Antarctica
13.00 Argentinië en Chili 2008-2009
14.00
Camperhuur en begeleide camperreizen 2008, Nieuw-Zeeland, Canada en Alaska
15.00 Winterprogramma 2007/2008 Fins Lapland
Husky- en rendiersafari's, Kerst- en avontuurweken, Sneeuwwandelen en schaatsen, Sneeuwscootersafari's, etc.
gratis entree en parkeren
Programma 28 oktober
Dia- en informatiedag Papendal Arnhem
10.30 Individuele reizen en groepsreizen naar IJsland in de komende winter
11.15 Spitsbergen 2008
12.00 Antarctica
13.00 Argentinië en Chili 2008-2009
14.00
Camperhuur en begeleide camperreizen 2008, Nieuw-Zeeland, Canada en Alaska
15.00 Winterprogramma 2007/2008 Fins Lapland
Husky- en rendiersafari's, Kerst- en avontuurweken, Sneeuwwandelen en schaatsen, Sneeuwscootersafari's, etc.
gratis entree en parkeren
woensdag, oktober 10, 2007
Struinen op IJsland - Het boek
Ik had net het artikel over Ruud Schaafsma en zijn boek over IJsland in de Gelderlander gelezen toen er iemand aan mijn deur belde.
Je zult het geloven of niet, maar het was Ruud in hoogst eigen persoon!
Hij kwam mij zijn nieuwe boek laten zien!
Bij het zien van zijn dummie een tijdje geleden had ik mijn bedenkingen of het een commercieel goed boek zou zijn.
Nu ik het in boekvorm zie mag ik toch wel zeggen dat het er erg goed uit ziet!
Het is een handzaam boek geworden met veel en mooie foto's en prettig te lezen verhalen.
Vanaf 20 oktober in de betere reisboekhandels Struinen op IJsland in zowel Nederland als IJsland!
Je zult het geloven of niet, maar het was Ruud in hoogst eigen persoon!
Hij kwam mij zijn nieuwe boek laten zien!
Bij het zien van zijn dummie een tijdje geleden had ik mijn bedenkingen of het een commercieel goed boek zou zijn.
Nu ik het in boekvorm zie mag ik toch wel zeggen dat het er erg goed uit ziet!
Het is een handzaam boek geworden met veel en mooie foto's en prettig te lezen verhalen.
Vanaf 20 oktober in de betere reisboekhandels Struinen op IJsland in zowel Nederland als IJsland!
Boekpresentatie; Struinen op IJsland
20 oktober zal Ruud Schaafsma zijn boek "Struinen op IJsland" presenteren bij boekhandel Kniphorst te Wageningen.
Ook ik kreeg een uitnodiging van hem.
Helaas kan ik er dan niet bij zijn.
Maar ik wens Ruud veel succes!
Ruud Schaafsma in de Gelderlander
Gek op IJsland, maar verknocht aan Nederland
door Kees Jansen
10 okt 2007, 03:15 - RENKUM - Tien jaar geleden ontdekte Renkumer Ruud Schaafsma de schoonheid van IJsland. Zijn liefde voor het ruige land leidde tot een boek.
Ruud Schaafsma met het boek Struinen op IJsland. Foto: Jan Wamelink
Even twijfelt de Renkumse schrijver en natuurliefhebber Ruud Schaafsma (1948). "Het Renkums Beekdal is mooi, dat klopt. Maar IJsland komt voor mij toch op nummer een." Een uitgave over het Beekdal schreef hij meer dan tien jaar geleden al. Een boek met foto's en reisverhalen van zijn hand over zijn favoriete land verschijnt op 20 oktober. De titel: Struinen op IJsland.
Waarom IJsland?
"Ik deed tot 1981 educatief werk bij het landelijk bureau van de kinderopvang bij de Paulastichting in Oosterbeek. Toen de subsidiekraan werd dichtgedraaid stopte dat en ben ik begonnen met het maken van houten meubels op bestelling. In mijn vrije tijd wandelde ik heel veel, ook met groepjes. Zo werd ik tien jaar geleden door Jan Burchbach van Askja Reizen uit Arnhem gevraagd als reisleider voor wandel- en kampeervakanties in IJsland. Ik was er nog nooit geweest, maar had wel gelezen over de enorme ruigheid van het landschap."
Heb je dan wel tijd om zelf iets te bekijken?
"Het is wel iets anders dan vakantie, want je bent veel aan het regelen. Maar meestal koppel ik na de trektochten er nog een of meer weken vakantie aan vast. Soms met mijn vrouw, vaak alleen. Dan laat ik me bijvoorbeeld per boot afzetten in een moeilijk bereikbare en onbewoonde kuststreek in het noordwesten, waar ik vier dagen later weer opgepikt word."
Wat gebeurt er als je daar iets overkomt?
"Tja. Een mobiele telefoon heeft daar geen bereik en iets als een satelliettelefoon heb ik niet. Een gebroken been is al levensbedreigend. Je doet daarom alles heel zorgvuldig. Dus geen sneeuwvlaktes oversteken in verband met spleten en ook geen steile klimpartijen. Natuurlijk schakelt degene die mij moet ophalen wel reddingsdiensten in als ik niet verschijn, maar dan kan het al te laat zijn."
Zijn er al niet genoeg boeken over IJsland?
"Er zijn wel veel boeken met foto's, enkele reisgidsen, maar niet met verhalen. Daarom ben ik nu al 700 exemplaren kwijt aan De IJslandspecialist in Apeldoorn. Die doet het volgend jaar cadeau aan mensen die daar boeken. Ook Askja Reizen neemt er honderd af. Dat is mooi, want ik geef het boek in eigen beheer uit."
Wat is de charme van het land?
"Die enorme verlatenheid van het landschap. Dat je soms 300 kilometer van je af kunt kijken. Dat kan ook omdat er geen luchtverontreiniging is en er minder vocht in de lucht zit. Zeker zo mooi zijn de enorme aantallen vogels die er zijn. De verscheidenheid is niet zo groot, maar de hoeveelheden wel. Het zijn er vele miljoenen. Er zijn klifkusten van 500 meter hoog die helemaal vol zitten met broedende vogels. Het is dè ontmoetingsplek van vogels uit Amerika en het Eurazische continent. De mensen zijn in eerste instantie afstandelijk, maar als je ze beter leert kennen heel vriendelijk. Ze zullen je nooit voorbijrijden als je met pech langs de kant staat."
Zou je er willen wonen?
"Over een aantal jaar, als mijn vrouw met pensioen is, willen we er een jaar verblijven om de seizoenen te zien. Maar ik geloof dat ik te zeer verknocht ben aan Nederland om definitief te verhuizen.
Zie je overeenkomsten tussen de natuur in het Renkums Beekdal en die in IJsland?
"Vroeger, toen de stuwwal hier door de gletsjer gevormd werd, moet het er hier uitgezien hebben zoals IJsland nu. Maar tegenwoordig zijn er weinig overeenkomsten meer."
Het Boek (19,95 euro) wordt op 20 oktober om 15.00 uur gepresenteerd bij Kniphorst Boekverkopers in Wageningen. Meer informatie op www.ijslandboek.nl .
door Kees Jansen
10 okt 2007, 03:15 - RENKUM - Tien jaar geleden ontdekte Renkumer Ruud Schaafsma de schoonheid van IJsland. Zijn liefde voor het ruige land leidde tot een boek.
Ruud Schaafsma met het boek Struinen op IJsland. Foto: Jan Wamelink
Even twijfelt de Renkumse schrijver en natuurliefhebber Ruud Schaafsma (1948). "Het Renkums Beekdal is mooi, dat klopt. Maar IJsland komt voor mij toch op nummer een." Een uitgave over het Beekdal schreef hij meer dan tien jaar geleden al. Een boek met foto's en reisverhalen van zijn hand over zijn favoriete land verschijnt op 20 oktober. De titel: Struinen op IJsland.
Waarom IJsland?
"Ik deed tot 1981 educatief werk bij het landelijk bureau van de kinderopvang bij de Paulastichting in Oosterbeek. Toen de subsidiekraan werd dichtgedraaid stopte dat en ben ik begonnen met het maken van houten meubels op bestelling. In mijn vrije tijd wandelde ik heel veel, ook met groepjes. Zo werd ik tien jaar geleden door Jan Burchbach van Askja Reizen uit Arnhem gevraagd als reisleider voor wandel- en kampeervakanties in IJsland. Ik was er nog nooit geweest, maar had wel gelezen over de enorme ruigheid van het landschap."
Heb je dan wel tijd om zelf iets te bekijken?
"Het is wel iets anders dan vakantie, want je bent veel aan het regelen. Maar meestal koppel ik na de trektochten er nog een of meer weken vakantie aan vast. Soms met mijn vrouw, vaak alleen. Dan laat ik me bijvoorbeeld per boot afzetten in een moeilijk bereikbare en onbewoonde kuststreek in het noordwesten, waar ik vier dagen later weer opgepikt word."
Wat gebeurt er als je daar iets overkomt?
"Tja. Een mobiele telefoon heeft daar geen bereik en iets als een satelliettelefoon heb ik niet. Een gebroken been is al levensbedreigend. Je doet daarom alles heel zorgvuldig. Dus geen sneeuwvlaktes oversteken in verband met spleten en ook geen steile klimpartijen. Natuurlijk schakelt degene die mij moet ophalen wel reddingsdiensten in als ik niet verschijn, maar dan kan het al te laat zijn."
Zijn er al niet genoeg boeken over IJsland?
"Er zijn wel veel boeken met foto's, enkele reisgidsen, maar niet met verhalen. Daarom ben ik nu al 700 exemplaren kwijt aan De IJslandspecialist in Apeldoorn. Die doet het volgend jaar cadeau aan mensen die daar boeken. Ook Askja Reizen neemt er honderd af. Dat is mooi, want ik geef het boek in eigen beheer uit."
Wat is de charme van het land?
"Die enorme verlatenheid van het landschap. Dat je soms 300 kilometer van je af kunt kijken. Dat kan ook omdat er geen luchtverontreiniging is en er minder vocht in de lucht zit. Zeker zo mooi zijn de enorme aantallen vogels die er zijn. De verscheidenheid is niet zo groot, maar de hoeveelheden wel. Het zijn er vele miljoenen. Er zijn klifkusten van 500 meter hoog die helemaal vol zitten met broedende vogels. Het is dè ontmoetingsplek van vogels uit Amerika en het Eurazische continent. De mensen zijn in eerste instantie afstandelijk, maar als je ze beter leert kennen heel vriendelijk. Ze zullen je nooit voorbijrijden als je met pech langs de kant staat."
Zou je er willen wonen?
"Over een aantal jaar, als mijn vrouw met pensioen is, willen we er een jaar verblijven om de seizoenen te zien. Maar ik geloof dat ik te zeer verknocht ben aan Nederland om definitief te verhuizen.
Zie je overeenkomsten tussen de natuur in het Renkums Beekdal en die in IJsland?
"Vroeger, toen de stuwwal hier door de gletsjer gevormd werd, moet het er hier uitgezien hebben zoals IJsland nu. Maar tegenwoordig zijn er weinig overeenkomsten meer."
Het Boek (19,95 euro) wordt op 20 oktober om 15.00 uur gepresenteerd bij Kniphorst Boekverkopers in Wageningen. Meer informatie op www.ijslandboek.nl .
zondag, september 30, 2007
Evaluatiedag ASKJA-reizen
Vandaag was de evaluatiedag van ASKJA-reizen in het Scoutinghouse ST. Christoforus te Arnhem.
Heel fijn dat het deze keer een beetje in de buurt was.
Ik ben er heerlijk net als een aantal anderen op de fiets heengegaan!
Ongeveer een uurtje fietsen voor mij, dus goed te doen.
Vanaf 10.00 uur waren we welkom en konden we genieten van een bakkie koffie met een stuk vlaai.
't Was leuk om zo'n evaluatiedag van ASKJA eens te mogen bijwonen.
Er waren zo'n 40 mensen aanwezig. Best wel veel vond ik.
Frits begon met een welkomstwoordje
Het was financieel gezien een goed jaar voor Askja.
Weinig ernstig vervelende dingen gebeurd.
Er was één hotelreis die een hele oude verotte bus had, dat was niet zo leuk.
Verder vertelde Frits over Nortrek en dat Askja volgend jaar met reizen naar Zuid-Afrika wil starten.
Zuid-Afrika wel niet in de lijn van Askja, maar wel een bestemming waar interesse voor is bij de klanten van Askja.
Na Frits deden verschillende dames van kantoor hun woordje over de reizen naar de verschillende bestemmingen.
Daarna gingen we in groepen evalueren over onze reizen.
Tussendoor hadden we nog een lunch en aan het eind konden we nog wat borrelen.
En dit alles in het Scouting-huis in Arnhem.
vrijdag, september 07, 2007
IJslandse hond
Tijdens mijn reis op IJsland in juli van dit jaar(2007) ben ik mensen tegengekomen met IJslandse honden, de zogenaamde Icelandic Sheepdogs.
Erg leuke honden, niet zo groot, heel erg lief voor mensen en super in 't veld...
Kijk voor meer info op de site icelandicdog.
Erg leuke honden, niet zo groot, heel erg lief voor mensen en super in 't veld...
Kijk voor meer info op de site icelandicdog.
De Kerstman en zo....
Skyrgámur, de skyr likker. Skyr is een populair melkprodukt op IJsland en in vroeger dagen in
ruime hoeveelheid in de koele schuur aanwezig. In deze modern tijd is hij op de ijskast
aangewezen.
Bjúgnakrækir, de worstjes dief. In vroeger dagen werden de bjúgna (grote worsten, ongeveer
6x zo groot als een hotdog) in series bij elkaar aan de nok van het dak gehangen buiten bereik
van de kat, de hond en de kinderen. Hij is nog steeds lenig genoeg om naar boven te klimmen,
maar in deze tijden vindt hij ze vaker vacuum verpakt in de ijskast.
Gluggagægir, hij gluurt door ramen wanneer er niemand binnen is op zoek naar etensrestjes.
Als een kind hem toevallig ziet dan trekt hij meestal rare gezichten om zichzelf er griezelig te
laten uitzien. Eeuwenlang was gluren door ramen geen enkel probleem, maar met de komst van
flats heeft deze Kerstman zich een verrekijker aangeschaft.
Gáttaðefur, de deur snuffelaar. Al van verre over de bergen ruikt hij het speciale brood wat
alleen met Kerstmis wordt gebakken. Zijn neus leidt hem op weg en als de keuken gevonden
heeft maakt hij zijn naam waar door cake te eten.
Ketkrókur, de vleeshaak. Deze Kerstman is een echte carnivoor, hij wil vlees en veel, kan niet
schelen wat het is. In vroeger dagen klom hij op het dak en liet zijn vleeshaak door de
schoorsteen zakken op zoek naar vlees wat daar te roken hing. Op de 23e december werd
namelijk veel gerookt lamsvlees gegeten. De laatste jaren wordt regelmatig vis gegegeten rond
die tijd en het is helaas onbekend wat deze Kerstman daar van vindt.
Kertasníkir, hij zoekt kandelaars. Met kandelaars verlichtte men vroeger de huizen en die
kandelaars waren vaak gemaakt van dierlijk vet, niet echt lekker, maar voor deze kerstman goed
genoeg om zijn honger te stillen en warm te blijven. In deze moderne tijden zoekt hij nog steeds
naar kandelaars, maar zijn honger moet op een andere manier gestild worden.
De Kerstmis Kat. Kennelijk zijn Grýla en haar schalkse kinderen nog niet genoeg, de IJslandse
kinderen moeten ook nog de Kerstmis Kat trotseren. Een hele grote huiskat is wild geworden, hij
is gemeen en gulzig. In plaats van op muizen te jagen, wil hij kinderen hebben, maar niet
zomaar kinderen! Hij eet kinderen die de laatste tijd geen nieuwe kleren hebben gekregen. Op
Kerstavond sluipt hij rond en gluurt ter controle door de ramen. Dezer dagen zorgen IJslandse
ouders er altijd voor dat er op zijn minst een nieuw paar handschoenen of sokken voor de
kinderen is, je weet maar nooit!
Sinds de laatste eeuw laten de Kerstmannen nu een geschenk achter na hun komst,
waarschijnlijk onder invloed van Sinterklaas. Kinderen zetten daarvoor hun schoen bij het raam
of in de vensterbank. Elke Kerstman komt te voet vanuit de bergen en, evenals Sinterklaas,
spelen ze het klaar het hele eiland te bezoeken en kadootjes achter te laten, inclusief alle
IJslandse kinderen die overzee’s wonen. Geen wonder dat ze altijd hongerig zijn.
Bron: Pilkington B. 2001. The Yule Lads. Mal og Menning, Reykjavik. ISBN: 9979-3-2219-5.
ruime hoeveelheid in de koele schuur aanwezig. In deze modern tijd is hij op de ijskast
aangewezen.
Bjúgnakrækir, de worstjes dief. In vroeger dagen werden de bjúgna (grote worsten, ongeveer
6x zo groot als een hotdog) in series bij elkaar aan de nok van het dak gehangen buiten bereik
van de kat, de hond en de kinderen. Hij is nog steeds lenig genoeg om naar boven te klimmen,
maar in deze tijden vindt hij ze vaker vacuum verpakt in de ijskast.
Gluggagægir, hij gluurt door ramen wanneer er niemand binnen is op zoek naar etensrestjes.
Als een kind hem toevallig ziet dan trekt hij meestal rare gezichten om zichzelf er griezelig te
laten uitzien. Eeuwenlang was gluren door ramen geen enkel probleem, maar met de komst van
flats heeft deze Kerstman zich een verrekijker aangeschaft.
Gáttaðefur, de deur snuffelaar. Al van verre over de bergen ruikt hij het speciale brood wat
alleen met Kerstmis wordt gebakken. Zijn neus leidt hem op weg en als de keuken gevonden
heeft maakt hij zijn naam waar door cake te eten.
Ketkrókur, de vleeshaak. Deze Kerstman is een echte carnivoor, hij wil vlees en veel, kan niet
schelen wat het is. In vroeger dagen klom hij op het dak en liet zijn vleeshaak door de
schoorsteen zakken op zoek naar vlees wat daar te roken hing. Op de 23e december werd
namelijk veel gerookt lamsvlees gegeten. De laatste jaren wordt regelmatig vis gegegeten rond
die tijd en het is helaas onbekend wat deze Kerstman daar van vindt.
Kertasníkir, hij zoekt kandelaars. Met kandelaars verlichtte men vroeger de huizen en die
kandelaars waren vaak gemaakt van dierlijk vet, niet echt lekker, maar voor deze kerstman goed
genoeg om zijn honger te stillen en warm te blijven. In deze moderne tijden zoekt hij nog steeds
naar kandelaars, maar zijn honger moet op een andere manier gestild worden.
De Kerstmis Kat. Kennelijk zijn Grýla en haar schalkse kinderen nog niet genoeg, de IJslandse
kinderen moeten ook nog de Kerstmis Kat trotseren. Een hele grote huiskat is wild geworden, hij
is gemeen en gulzig. In plaats van op muizen te jagen, wil hij kinderen hebben, maar niet
zomaar kinderen! Hij eet kinderen die de laatste tijd geen nieuwe kleren hebben gekregen. Op
Kerstavond sluipt hij rond en gluurt ter controle door de ramen. Dezer dagen zorgen IJslandse
ouders er altijd voor dat er op zijn minst een nieuw paar handschoenen of sokken voor de
kinderen is, je weet maar nooit!
Sinds de laatste eeuw laten de Kerstmannen nu een geschenk achter na hun komst,
waarschijnlijk onder invloed van Sinterklaas. Kinderen zetten daarvoor hun schoen bij het raam
of in de vensterbank. Elke Kerstman komt te voet vanuit de bergen en, evenals Sinterklaas,
spelen ze het klaar het hele eiland te bezoeken en kadootjes achter te laten, inclusief alle
IJslandse kinderen die overzee’s wonen. Geen wonder dat ze altijd hongerig zijn.
Bron: Pilkington B. 2001. The Yule Lads. Mal og Menning, Reykjavik. ISBN: 9979-3-2219-5.
Het Zuurstofmannetje
Al vanaf het allereerste ontstaan van de aarde bestaat deze planeet uit ruim 110 verschillende
stammen van atomen. Sommige atomen komen slechts op bepaalde plaatsen voor zoals
Uranium en de groep der zeldzame aarden, andere stammen leven in de zee zoals Halogeen,
Chloor, Broom en Jodium. Er zijn ook stammen die vooral in de lucht voorkomen, Stikstof en de
Zuurstofmannetjes.
Als atomen van verschillende stammen elkaar tegenkomen dan willen ze nog al eens een
verbinding aangaan en vormen dan moleculen. Vooral de zuurstofmannetjes zijn hierin erg
actief, zeker bij verhoogde temperaturen. Een aantal stammen doet niet mee en verbinden zich
nooit. Zij zijn de stammen der edelgassen: Helium, Neon, Argon, Krypton, Xenon en Radon, of
edelmetalen zoals Platina en Goud. Ook de zuurstofmannetjes hebben geen schijn van kans bij
deze adelstand, maar bij andere atomen des te meer. In IJsland komen de zuurstofmannetjes
zeer aan hun trekken. Als moedertje aarde buikpijn krijgt dan wrijven zij zich al in hun handen.
Want wat wil het geval: boven de grond is het Zuurstofmannetje overal en zijn er nauwelijks nog
ongebonden atomen van andere stammen te vinden, op de adel na natuurlijk. Maar onder de
grond, dieper in de aarde, kan het Zuurstofmannetje niet zo goed komen. En als het een enkele
keer al lukt dan wordt hij gelijk aangepakt door een waterstofmannetje en geneutraliseerd tot
water. Vandaar dat zuurstofmannetjes hun kans zien als moeder aarde moet braken en enorme
hoeveelheden ongebonden atomen naar buiten gooit.
Eén van de verschijnselen die we op de video gezien hebben is de enorme lichtflitsen en
explosies in de vulkaan uitbarstingswolken. De verklaring is dat triljoenen zuurstofmannetjes
zich verbinden met de ondergrondse waterstofmannetjes. Bij het treffen tussen zulke enorme
legers komt zoveel energie vrij dat deze zich met oerkracht ontlaadt. Zuurstofmannetjes en
waterstofmannetjes vormen samen knalgas. Als raketten gelanceerd moeten worden begint men
af te tellen bij tien en bij nul gaan de afsluiters open van een tank zuurstofmannetjes en een
andere tank waterstofmannetjes die door hun treffen de raket lanceren.
Een tweede verschijnsel dat de zuurstofmannetjes teweeg brengen zijn de kleuren die we
vandaag in de stenen van de vulkaan hebben gezien. Zwarte stenen hebben hele hoge
temperaturen meegemaakt waardoor de zuurstofmannetjes alle atomen verbonden hebben. In
de volksmond heet dit ook ‘verkoold’. Zijn de temperaturen milder geweest, dan geven
verschillende atoomstammen soms mooie kleuren als ze met het Zuurstofmannetje verbonden
worden. Neem b.v. Mangaan: normaal mooi lichtbruin, maar komt het Zuurstofmannetje in de
buurt dan wordt het groen, misschien wel van ergernis. Na twee keer verbonden te worden
wordt het rood (van schaamte !) en na vier keer verbonden te zijn zelfs paars.
Zuurstofmannetjes zijn ook actief in pruttelpotjes. Dat werkt als volgt. Water sijpelt in het
magma, daar wordt het opgewarmd tot stoom waardoor de druk oploopt en de stoom door het
water naar buiten wordt gestoten. Vanuit het magma neemt de stoom wat van het atoom zwavel
mee, dat in ruime mate in het magma voorkomt. Het zuurstofmannetje verbindt zich snel met dit
meekomende zwavel en deze verbinding in water heet zwavelzuur. De kalk in de rotsen en in de
grond verbindt zich weer met het zwavelzuur en vormt gips. Vandaar de grijswitte,
modderachtige substantie waardoorheen de stoom opborrelt.
Aldoende is het Zuurstofmannetje afgetekend als een agressief en aanranderig type. Dat is niet
helemaal terecht. Wij mensen kunnen geen minuut zonder het Zuurstofmannetje en hebben het
nodig om adem te halen en daarmee te leven.
Zoals ieder sprookje heeft ook dit sprookje een moraal:
mannetjes zijn misschien wel opdringerig en agressief, maar je kunt niet zonder ze.
Al vanaf het allereerste ontstaan van de aarde bestaat deze planeet uit ruim 110 verschillende
stammen van atomen. Sommige atomen komen slechts op bepaalde plaatsen voor zoals
Uranium en de groep der zeldzame aarden, andere stammen leven in de zee zoals Halogeen,
Chloor, Broom en Jodium. Er zijn ook stammen die vooral in de lucht voorkomen, Stikstof en de
Zuurstofmannetjes.
Als atomen van verschillende stammen elkaar tegenkomen dan willen ze nog al eens een
verbinding aangaan en vormen dan moleculen. Vooral de zuurstofmannetjes zijn hierin erg
actief, zeker bij verhoogde temperaturen. Een aantal stammen doet niet mee en verbinden zich
nooit. Zij zijn de stammen der edelgassen: Helium, Neon, Argon, Krypton, Xenon en Radon, of
edelmetalen zoals Platina en Goud. Ook de zuurstofmannetjes hebben geen schijn van kans bij
deze adelstand, maar bij andere atomen des te meer. In IJsland komen de zuurstofmannetjes
zeer aan hun trekken. Als moedertje aarde buikpijn krijgt dan wrijven zij zich al in hun handen.
Want wat wil het geval: boven de grond is het Zuurstofmannetje overal en zijn er nauwelijks nog
ongebonden atomen van andere stammen te vinden, op de adel na natuurlijk. Maar onder de
grond, dieper in de aarde, kan het Zuurstofmannetje niet zo goed komen. En als het een enkele
keer al lukt dan wordt hij gelijk aangepakt door een waterstofmannetje en geneutraliseerd tot
water. Vandaar dat zuurstofmannetjes hun kans zien als moeder aarde moet braken en enorme
hoeveelheden ongebonden atomen naar buiten gooit.
Eén van de verschijnselen die we op de video gezien hebben is de enorme lichtflitsen en
explosies in de vulkaan uitbarstingswolken. De verklaring is dat triljoenen zuurstofmannetjes
zich verbinden met de ondergrondse waterstofmannetjes. Bij het treffen tussen zulke enorme
legers komt zoveel energie vrij dat deze zich met oerkracht ontlaadt. Zuurstofmannetjes en
waterstofmannetjes vormen samen knalgas. Als raketten gelanceerd moeten worden begint men
af te tellen bij tien en bij nul gaan de afsluiters open van een tank zuurstofmannetjes en een
andere tank waterstofmannetjes die door hun treffen de raket lanceren.
Een tweede verschijnsel dat de zuurstofmannetjes teweeg brengen zijn de kleuren die we
vandaag in de stenen van de vulkaan hebben gezien. Zwarte stenen hebben hele hoge
temperaturen meegemaakt waardoor de zuurstofmannetjes alle atomen verbonden hebben. In
de volksmond heet dit ook ‘verkoold’. Zijn de temperaturen milder geweest, dan geven
verschillende atoomstammen soms mooie kleuren als ze met het Zuurstofmannetje verbonden
worden. Neem b.v. Mangaan: normaal mooi lichtbruin, maar komt het Zuurstofmannetje in de
buurt dan wordt het groen, misschien wel van ergernis. Na twee keer verbonden te worden
wordt het rood (van schaamte !) en na vier keer verbonden te zijn zelfs paars.
Zuurstofmannetjes zijn ook actief in pruttelpotjes. Dat werkt als volgt. Water sijpelt in het
magma, daar wordt het opgewarmd tot stoom waardoor de druk oploopt en de stoom door het
water naar buiten wordt gestoten. Vanuit het magma neemt de stoom wat van het atoom zwavel
mee, dat in ruime mate in het magma voorkomt. Het zuurstofmannetje verbindt zich snel met dit
meekomende zwavel en deze verbinding in water heet zwavelzuur. De kalk in de rotsen en in de
grond verbindt zich weer met het zwavelzuur en vormt gips. Vandaar de grijswitte,
modderachtige substantie waardoorheen de stoom opborrelt.
Aldoende is het Zuurstofmannetje afgetekend als een agressief en aanranderig type. Dat is niet
helemaal terecht. Wij mensen kunnen geen minuut zonder het Zuurstofmannetje en hebben het
nodig om adem te halen en daarmee te leven.
Zoals ieder sprookje heeft ook dit sprookje een moraal:
mannetjes zijn misschien wel opdringerig en agressief, maar je kunt niet zonder ze.
"Smáfólk "on Iceland
Elfen, trollen en dwergen. Smáfólk (little people) op IJsland.
Meestal is het niet duidelijk voor iedere bezoeker op IJsland, maar dit eiland wordt, naast de IJslanders
zelf, bewoond door vele anderen. Er zijn elfen, even groot als ons mensen. Ze zijn zelden te zien en
leven in de heuvels. Er zijn trollen. De trollen in Noorwegen zijn klein en lelijk en leven onder bruggen,
maar die op IJsland zijn ruim 3 meter groot en leven in de bergen. En er zijn dwergen. De IJslandse
dwergen zijn zo klein als je van een dwerg kan verwachten en ze leven in rotsen. Gezamenlijk is dit
verborgen volk bekend als “smáfólk”, het kleine volk – een merkwaardige naam voor de trollen die
soms 3.5 meter groot zijn – en hun verblijfplaatsen zijn makkelijk te herkennen: het zijn exceptioneel
mooie rotsen, bergen en heuvels.
De bezoekers die denken dat dit alles nonsens is, onderschatten de invloed van dit verborgen volk op
het denken van de IJslanders. Het landschap is zo ontzagwekkend dat zich de mens er zich nietig
onder voelt. Dit werd verergerd door de eerste bewoners die nogal geisoleerd van hun buren leefden
omdat de grond arm was en dus de landerijen uitgestrekt. Groot gebracht met de verhalen van de
vikingen, met een wereld bevolkt door merkwaardige goden en superhelden, is het begrijpelijk dat ze
hun land zagen als het tehuis voor bovennatuurlijke wezens.
Dit geloof zit zo diep dat het soms moeilijk is mythe en realiteit van elkaar te onderscheiden. De
hoofdweg van Reykjavík naar Selfoss buigt een paar kilometer voorbij Hveragerði zonder aanwijsbare
reden naar links vlak bij een kerk aan de rechterkant van de weg. Dat is om een elfenheuvel te
ontwijken. Zelfs in de 21e eeuw worden straten om elfenheuvels en dwergrotsen heen geleid. Recente
ervaringen hebben de mensen geleerd dat het zinloos is een weg over zo’n rots of heuvel aan te
leggen. Bulldozers gaan kapot, hamers breken af, niets kan zo’n rots verbrijzelen, je kunnen er dus
beter omheen gaan.
Ook vandaag nog wordt de jeugd de verhalen over de “kleine mensen” verteld en zij genieten van de
traditie omdat het iets toevoegd aan hun visie op de natuur. Maar het berust op waarheid om te
suggeren dat de oude viking-roots dichter aan de oppervlakte liggen dan menig IJslander wil toegeven.
Een overgrootmoeder vertelde eens dat ze een aantal dagen een schaap miste en dat een elfenvrouw
bij haar aan de deur kwam om zich te verontschuldigen. Die had de melk van het schaap nodig gehad
voor haar zieke kind en vertelde de vrouw waar ze haar schaap kon terugvinden.
Tijdens een lezing over het “kleine volk” vroeg de spreker aan de toehoorders hoeveel van hen in elfen
geloofden, ongeveer 80% stak zijn hand op. Van hen had 50% wel eens met een elf gesproken en 25%
had er weleens een elf gezien. Eén van hen gaf toe weleens sex met een elf te hebben gehad (álfur in
het IJslands), maar later bleek dat hij hardhorend was en dacht dat de spreker het had over een kalf
(kálfur in het IJslands).
Een IJslander die in Canada leefde plaatste eens een advertentie in de nationale krant op IJsland. Hij
wilde graag een vrouwelijke elf naar Canada laten komen als gezelschap voor een mannelijke elf die
per ongeluk met geëimigreerde IJslanders was meegekomen. De mannelijke elf hunkerde naar liefde
en vriendschap. De krant vond het vermakelijk en plaatste de advertentie, maar de adverteerder
maakte geen grap hetgeen de lezers vermoedelijk niet verbaasde.
Als je de IJslanders vraagt naar het kleine volk krijg je waarschijnlijk het verhaal te horen over Niels
Bohr, de Deense natuurkundige en Nobel prijswinnaar, met wie zij een verwandschap voelen omdat
IJsland onder de Deense kroon was toen hij op de top was van zijn kunnen. In die tijd had hij een
geluks-hoefijzer in zijn studeerkamer hangen. Een bezoeker vond het moeilijk te geloven dat een zo
eminent geleerde in dergelijke dingen geloofde. “Ik geloof daar niet in”, zei Bohr, “maar er is me verteld
dat het wel degelijk werkt ook als je er niet in gelooft”.
Aan de hoofdstraat van het plaatsje Grundarfjördur ligt tussen de huizen met nummer 82 en 86 een
vrijstaande elfenrots. Deze “kleine mensen” wonen dus op nummer Grundargata 84.
In Hafnafjördur woont een dame die gevraagd wordt of het nodig is heuvels en rotsen te ontwijken bij
bouwwerkzaamheden. IJslanders geven met een glimlach toe dat die dame vaak geraadpleegd wordt,
maar die glimlach kan tweeledig worden uitgelegd.
Bronnen:
Jansen A. 2001. Reishandboek IJsland. Elmar, Rijswijk. ISBN 90-389-1183-8.
Sale R. 2000. Xenophobe’s guide to the Icelanders. Oval, London. ISBN 1-902825-32-2.
Meestal is het niet duidelijk voor iedere bezoeker op IJsland, maar dit eiland wordt, naast de IJslanders
zelf, bewoond door vele anderen. Er zijn elfen, even groot als ons mensen. Ze zijn zelden te zien en
leven in de heuvels. Er zijn trollen. De trollen in Noorwegen zijn klein en lelijk en leven onder bruggen,
maar die op IJsland zijn ruim 3 meter groot en leven in de bergen. En er zijn dwergen. De IJslandse
dwergen zijn zo klein als je van een dwerg kan verwachten en ze leven in rotsen. Gezamenlijk is dit
verborgen volk bekend als “smáfólk”, het kleine volk – een merkwaardige naam voor de trollen die
soms 3.5 meter groot zijn – en hun verblijfplaatsen zijn makkelijk te herkennen: het zijn exceptioneel
mooie rotsen, bergen en heuvels.
De bezoekers die denken dat dit alles nonsens is, onderschatten de invloed van dit verborgen volk op
het denken van de IJslanders. Het landschap is zo ontzagwekkend dat zich de mens er zich nietig
onder voelt. Dit werd verergerd door de eerste bewoners die nogal geisoleerd van hun buren leefden
omdat de grond arm was en dus de landerijen uitgestrekt. Groot gebracht met de verhalen van de
vikingen, met een wereld bevolkt door merkwaardige goden en superhelden, is het begrijpelijk dat ze
hun land zagen als het tehuis voor bovennatuurlijke wezens.
Dit geloof zit zo diep dat het soms moeilijk is mythe en realiteit van elkaar te onderscheiden. De
hoofdweg van Reykjavík naar Selfoss buigt een paar kilometer voorbij Hveragerði zonder aanwijsbare
reden naar links vlak bij een kerk aan de rechterkant van de weg. Dat is om een elfenheuvel te
ontwijken. Zelfs in de 21e eeuw worden straten om elfenheuvels en dwergrotsen heen geleid. Recente
ervaringen hebben de mensen geleerd dat het zinloos is een weg over zo’n rots of heuvel aan te
leggen. Bulldozers gaan kapot, hamers breken af, niets kan zo’n rots verbrijzelen, je kunnen er dus
beter omheen gaan.
Ook vandaag nog wordt de jeugd de verhalen over de “kleine mensen” verteld en zij genieten van de
traditie omdat het iets toevoegd aan hun visie op de natuur. Maar het berust op waarheid om te
suggeren dat de oude viking-roots dichter aan de oppervlakte liggen dan menig IJslander wil toegeven.
Een overgrootmoeder vertelde eens dat ze een aantal dagen een schaap miste en dat een elfenvrouw
bij haar aan de deur kwam om zich te verontschuldigen. Die had de melk van het schaap nodig gehad
voor haar zieke kind en vertelde de vrouw waar ze haar schaap kon terugvinden.
Tijdens een lezing over het “kleine volk” vroeg de spreker aan de toehoorders hoeveel van hen in elfen
geloofden, ongeveer 80% stak zijn hand op. Van hen had 50% wel eens met een elf gesproken en 25%
had er weleens een elf gezien. Eén van hen gaf toe weleens sex met een elf te hebben gehad (álfur in
het IJslands), maar later bleek dat hij hardhorend was en dacht dat de spreker het had over een kalf
(kálfur in het IJslands).
Een IJslander die in Canada leefde plaatste eens een advertentie in de nationale krant op IJsland. Hij
wilde graag een vrouwelijke elf naar Canada laten komen als gezelschap voor een mannelijke elf die
per ongeluk met geëimigreerde IJslanders was meegekomen. De mannelijke elf hunkerde naar liefde
en vriendschap. De krant vond het vermakelijk en plaatste de advertentie, maar de adverteerder
maakte geen grap hetgeen de lezers vermoedelijk niet verbaasde.
Als je de IJslanders vraagt naar het kleine volk krijg je waarschijnlijk het verhaal te horen over Niels
Bohr, de Deense natuurkundige en Nobel prijswinnaar, met wie zij een verwandschap voelen omdat
IJsland onder de Deense kroon was toen hij op de top was van zijn kunnen. In die tijd had hij een
geluks-hoefijzer in zijn studeerkamer hangen. Een bezoeker vond het moeilijk te geloven dat een zo
eminent geleerde in dergelijke dingen geloofde. “Ik geloof daar niet in”, zei Bohr, “maar er is me verteld
dat het wel degelijk werkt ook als je er niet in gelooft”.
Aan de hoofdstraat van het plaatsje Grundarfjördur ligt tussen de huizen met nummer 82 en 86 een
vrijstaande elfenrots. Deze “kleine mensen” wonen dus op nummer Grundargata 84.
In Hafnafjördur woont een dame die gevraagd wordt of het nodig is heuvels en rotsen te ontwijken bij
bouwwerkzaamheden. IJslanders geven met een glimlach toe dat die dame vaak geraadpleegd wordt,
maar die glimlach kan tweeledig worden uitgelegd.
Bronnen:
Jansen A. 2001. Reishandboek IJsland. Elmar, Rijswijk. ISBN 90-389-1183-8.
Sale R. 2000. Xenophobe’s guide to the Icelanders. Oval, London. ISBN 1-902825-32-2.
zondag, september 02, 2007
De Knoop van IJsland
Toen ik afgelopen juli in IJsland was was het precies 100 jaar geleden dat de duitse geoloog Walther von Treben in de buurt van Askja verdwenen is.
De knoop van Ijsland
De knoop van Ijsland is een uitgave van Atlas
IJsland is het land 'met tien maanden sneeuw en twee maanden regen'. Maar er liggen ook heel wat actieve of uitgedoofde vulkanen. Een van die vulkanen is de Askja, die ook wel 'knoop van IJsland' genoemd wordt. Zo heet ook het boek van schrijver-antropoloog Gerrit-Jan Zwier, een historische roman die zich afspeelt op het IJsland van begin vorige eeuw.
Het is het jaar 1908. De Duitse geoloog Walther von Treben is verdwenen bij een expeditie naar de Askja. Ina von Münster, zijn verloofde, kan zijn dood niet accepteren. Ze is ervan overtuigd dat haar geliefde nog ergens op IJsland rondzwerft en gaat naar hem op zoek.
Ze wordt vergezeld door Hans Otten, ook een geoloog. Hij moet het wetenschappelijk werk van de betreurde Walther afmaken.
De Askja-krater ziet eruit als een reusachtige kookketel. Geologen noemen dat een caldera. Maar was die vorm er al voor de explosie van 1875 of niet ? Dat is de vraag waarmee Hans door zijn professor geologie op pad gestuurd is. Ina gelooft niet dat Walther dood is, omdat zijn lichaam nooit teruggevonden is. Er was één getuige van het ongeval: Horstmann, de enige overlevende van de expeditie. Hij beweert dat Walther, samen met een ander expeditielid, verdronken is in het meer van de uitgedoofde krater. Maar het boterde niet te best tussen die twee en Horstmann. Daarom verdenkt Ina Horstmann ervan dat hij het ongeval heeft veroorzaakt.
Begeleid door Bjarni, een IJslandse gids, trekken Ina en Hans te paard het binnenland in. Langs gletsjers, door ijsvlaktes en ongetemde riviertjes. Op vele plaatsen hebben lavastromen het laagland droog gelegd en overdekt met een zwart pantser. Bjarni is een typische IJslandse boer. In de winter ligt zijn werk acht tot tien maanden stil. Als het begint te dooien, laat hij zijn schapen los en gaat hij gras maaien en hooien. Zijn inkomen vult hij aan met eieren zoeken. En met gidsen dus.
Hans ergert zich aan het eigenzinnige gedrag van zijn reisgenote. Toch voelt hij ook medelijden, omdat hij zelf kort daarvoor zijn moeder heeft verloren. Op de berg Herdubreid, de 'koningin van IJsland', bouwt hij met stenen een gedenkteken voor haar.
Intussen vernemen ze dat Horstmann, net als zij, op weg is naar de Askja. Dat doet vragen rijzen. Wil hij gewoon verder onderzoek doen of komt hij hen hinderen en eventuele sporen van een misdaad (moord ?) uitwissen ?
De gids laat hen achter bij het meer in de Askja-krater. Ina's fantasie slaat op hol. Ze weigert om met Hans het meer op te varen. Maar ze duikt wel zelf het water in, om te gaan zoeken. 's Nachts gaat ze soms slaapwandelen. Hans moet haar met een touw aan zich vastbinden, om te vermijden dat ze in het meer valt.
Toch is zij het ook die het raadsel van de Askja helpt ontsluieren. Ze leest een gedicht voor van een IJslandse dichter, uit een bundeltje dat ze bij zich heeft. Daarin wordt de vulkaan beschreven, zoals hij er moet
hebben uitgezien voor de uitbarsting. En toen had hij al die specifieke kratervorm. Hans is opgetogen en ziet zijn naam in gedachten boven een belangrijk geologisch artikel.
Ina was al wat bijgedraaid, toen ze zag hoe Hans rouwde om zijn overleden moeder. Zeker na het gedoe met het touw voelt ze zich wat schuldig. Ze vraagt Hans om haar te masseren en laat merken dat ze dat fijn vindt. Ze stemt erin toe om een medaillon met de foto van Walther, als teken van aanvaarding, in het meer te gooien.
Maar plots komt Horstmann met zijn boot het meer opgeroeid. Ina hoort het geplons en denkt dat het Walther is. Ze stort zich in het water om hem te redden. Maar het is integendeel Horstmann, de man aan wie ze zo'n hekel heeft, die haar moet redden.
Dat voorval geeft de doorslag. Horstmann heeft Ina gered en stemt er ook in toe om de gegevens van zijn onderzoek te bundelen met die van Hans. Ina berust in haar lot en maakt zich los van de overleden Walther. Dat mag Hans tot zijn genoegen ondervinden, want ze bezorgt hem een onvergetelijke liefdesnacht.
Ze bouwen samen een gedenkteken voor Walther, net zoals Hans eerder voor zijn overleden moeder had gedaan. Als Bjarni hen weer komt oppikken, hangt er een witte nevelsluier over het meer. Alsof de natuur laat zien dat een periode van rouw afgesloten is.
De knoop van Ijsland
De knoop van Ijsland is een uitgave van Atlas
IJsland is het land 'met tien maanden sneeuw en twee maanden regen'. Maar er liggen ook heel wat actieve of uitgedoofde vulkanen. Een van die vulkanen is de Askja, die ook wel 'knoop van IJsland' genoemd wordt. Zo heet ook het boek van schrijver-antropoloog Gerrit-Jan Zwier, een historische roman die zich afspeelt op het IJsland van begin vorige eeuw.
Het is het jaar 1908. De Duitse geoloog Walther von Treben is verdwenen bij een expeditie naar de Askja. Ina von Münster, zijn verloofde, kan zijn dood niet accepteren. Ze is ervan overtuigd dat haar geliefde nog ergens op IJsland rondzwerft en gaat naar hem op zoek.
Ze wordt vergezeld door Hans Otten, ook een geoloog. Hij moet het wetenschappelijk werk van de betreurde Walther afmaken.
De Askja-krater ziet eruit als een reusachtige kookketel. Geologen noemen dat een caldera. Maar was die vorm er al voor de explosie van 1875 of niet ? Dat is de vraag waarmee Hans door zijn professor geologie op pad gestuurd is. Ina gelooft niet dat Walther dood is, omdat zijn lichaam nooit teruggevonden is. Er was één getuige van het ongeval: Horstmann, de enige overlevende van de expeditie. Hij beweert dat Walther, samen met een ander expeditielid, verdronken is in het meer van de uitgedoofde krater. Maar het boterde niet te best tussen die twee en Horstmann. Daarom verdenkt Ina Horstmann ervan dat hij het ongeval heeft veroorzaakt.
Begeleid door Bjarni, een IJslandse gids, trekken Ina en Hans te paard het binnenland in. Langs gletsjers, door ijsvlaktes en ongetemde riviertjes. Op vele plaatsen hebben lavastromen het laagland droog gelegd en overdekt met een zwart pantser. Bjarni is een typische IJslandse boer. In de winter ligt zijn werk acht tot tien maanden stil. Als het begint te dooien, laat hij zijn schapen los en gaat hij gras maaien en hooien. Zijn inkomen vult hij aan met eieren zoeken. En met gidsen dus.
Hans ergert zich aan het eigenzinnige gedrag van zijn reisgenote. Toch voelt hij ook medelijden, omdat hij zelf kort daarvoor zijn moeder heeft verloren. Op de berg Herdubreid, de 'koningin van IJsland', bouwt hij met stenen een gedenkteken voor haar.
Intussen vernemen ze dat Horstmann, net als zij, op weg is naar de Askja. Dat doet vragen rijzen. Wil hij gewoon verder onderzoek doen of komt hij hen hinderen en eventuele sporen van een misdaad (moord ?) uitwissen ?
De gids laat hen achter bij het meer in de Askja-krater. Ina's fantasie slaat op hol. Ze weigert om met Hans het meer op te varen. Maar ze duikt wel zelf het water in, om te gaan zoeken. 's Nachts gaat ze soms slaapwandelen. Hans moet haar met een touw aan zich vastbinden, om te vermijden dat ze in het meer valt.
Toch is zij het ook die het raadsel van de Askja helpt ontsluieren. Ze leest een gedicht voor van een IJslandse dichter, uit een bundeltje dat ze bij zich heeft. Daarin wordt de vulkaan beschreven, zoals hij er moet
hebben uitgezien voor de uitbarsting. En toen had hij al die specifieke kratervorm. Hans is opgetogen en ziet zijn naam in gedachten boven een belangrijk geologisch artikel.
Ina was al wat bijgedraaid, toen ze zag hoe Hans rouwde om zijn overleden moeder. Zeker na het gedoe met het touw voelt ze zich wat schuldig. Ze vraagt Hans om haar te masseren en laat merken dat ze dat fijn vindt. Ze stemt erin toe om een medaillon met de foto van Walther, als teken van aanvaarding, in het meer te gooien.
Maar plots komt Horstmann met zijn boot het meer opgeroeid. Ina hoort het geplons en denkt dat het Walther is. Ze stort zich in het water om hem te redden. Maar het is integendeel Horstmann, de man aan wie ze zo'n hekel heeft, die haar moet redden.
Dat voorval geeft de doorslag. Horstmann heeft Ina gered en stemt er ook in toe om de gegevens van zijn onderzoek te bundelen met die van Hans. Ina berust in haar lot en maakt zich los van de overleden Walther. Dat mag Hans tot zijn genoegen ondervinden, want ze bezorgt hem een onvergetelijke liefdesnacht.
Ze bouwen samen een gedenkteken voor Walther, net zoals Hans eerder voor zijn overleden moeder had gedaan. Als Bjarni hen weer komt oppikken, hangt er een witte nevelsluier over het meer. Alsof de natuur laat zien dat een periode van rouw afgesloten is.
Abonneren op:
Posts (Atom)
